MDT - Endokannabinoid Sisteminin Beyin Plastisitesi ve Bağımlılık Nörobiyolojisindeki Rolü

Bu sunumda Üsküdar Üniversitesi’nden Uzm. Dr. Hilal Onay, endokanabinoid sistemin ve beyin plastisitesinin bağımlılık nörobiyolojisindeki rolünü güncel literatür ışığında özetliyor. Endokanabinoidlerin (anandamid, 2-AG), CB1/CB2 reseptörlerinin ve metabolik enzimlerin sinaptik modülasyon üzerindeki etkileri; sistemin retrograd iletim, negatif geri bildirim ve homeostatik düzenlemedeki işlevleri açıklanıyor. Sunum ayrıca sinaptik ve yapısal plastisite mekanizmalarının bağımlılık patogenezine nasıl zemin hazırladığını, ödül devreleri (VTA–NAc–PFC–amigdala) üzerinde endokanabinoid aracılı kısa ve uzun süreli plastisite değişimlerini, dopamin ve glutamat sistemleriyle etkileşimleri, kronik madde kullanımının CB1 fonksiyonunu nasıl bozduğunu ve davranışsal olarak aşerme–kompülsif kullanım–negatif duygulanım üçlüsünü nasıl beslediğini tartışıyor. Hayvan çalışmalarından elde edilen bulgular, bağımlılıkta endokanabinoid sisteminin kritik fakat hâlâ eksik yönleri olan bir hedef olduğunu vurguluyor. 00:07 – Endokanabinoid sistem ve sunum akışı 01:00 – Sistem bileşenleri: CB1/CB2, anandamid, 2-AG, enzimler 02:01 – Fizyolojik roller ve homeostaz 03:39 – Sinaptik modülasyon: retrograd iletim 05:01 – Presinaptik inhibisyon, negatif feedback 07:04 – Beyin plastisitesi: sinaptik, yapısal, fonksiyonel 09:40 – Plastisitenin bağımlılıktaki yeri 12:20 – Ödül devreleri ve endokanabinoid etki 13:52 – VTA–NAc devresinde patolojik dopamin artışı 15:25 – NAc ve PFC’de plastisite bozulmaları 17:00 – Amigdala, stres, duygudurum ilişkisi 19:14 – Bağımlılık davranışının nörobiyolojik modeli 20:51 – Literatürdeki açık noktalar ve sınırlılıklar