MDT - Longevity'de Genetik Biyobelirteçler

Üsküdar Üniversitesi'nden Doç. Dr. Yeşim Özdemir, Longevity (sağlıklı uzun yaşam) kavramını; NP Beyin Hastanesi’nde kurulacak Longevity Kliniğinin vizyonunu; yaşlanmanın moleküler/sistemik parametrelerini (genomik instabilite, telomer kısalması, epigenetik saatler, proteostaz, otofaji, mitokondri fonksiyonu); hormon–sinir sistemi eksenindeki değişimleri; biyobelirteç temelli değerlendirme ve klinik uygulamalar (telomer ve mtDNA kopya sayısı, DNA metilasyon paternleri, p16, β-galaktozidaz, CRP/β2-mikroglobulin, sistatin C); senolitik/senomorfik yaklaşımlar ve yaşam tarzı müdahalelerini özetledi. Sunumda ayrıca genetik check-up (kanser yatkınlığı, taşıyıcılık, kardiyovasküler risk, nörodejeneratif eğilim) ve “danışmanlıktan tedaviye” geçiş hedefi paylaşıldı. 00:08 – Giriş: Longevity nedir? NP Beyin Hastanesi’nde Longevity Kliniği planı 00:24 – Demografi: Dünya/Türkiye’de yaşlı nüfus artışı, ortalama yaş ve 100+ yaş projeksiyonları 02:07 – “Ölümsüzlük” arayışı: Gılgamış Destanı’ndan günümüze kültürel arka plan 03:24 – Yaşlanmanın parametreleri (2013, Lopez ve ark.): genomik instabilite, telomer, epigenetik, proteostaz, otofaji, mitokondri, besin algısı, hücresel yaşlanma, kök hücre azalması, hücreler arası iletişim 04:56 – Sistemik düzey: tat/koku azalması, dopamin ve hormonal denge; HHA ekseni, kortizol ritmi, GH/IGF düşüşü, seks hormonları, tiroid/insülin; DHEA, melatonin; GDF11/GDF15 06:18 – Moleküler düzey: DNA hasarı (p53/p21/p16), nükleer lamina bozulması, aseptik inflamasyon 08:06 – Telomer biyolojisi: VNTR21 etkisi, ROS–inflamasyon–SASP döngüsü 09:31 – SASP: yaşlanmanın “öğrenilen/öğretilen” bir süreç olması; parabi̇yoz/ekstrasellüler veziküller 10:12 – Epigenetik saatler: DNA metilasyonu (Horvath, GrimAge vb.), biyolojik vs. kronolojik yaş 10:21 – Proteostaz & otofaji: katlanma kusurları, lizozomal disfonksiyon; mTOR/AMPK ve otofaji 12:12 – Mitokondri: mtDNA mutasyonları/sızıntı, mitofaji azalması; yaşa bağlı hastalıklarla ilişki 13:09 – Hücresel yaşlanma: replikatif vs. stres ilişkili; plazmaferez, kök hücre destekleri 15:14 – Yaşam tarzı & destekler: egzersiz, beslenme (Akdeniz/ketojenik), hedefli suplementler 16:19 – Senolitik/Senomorfik ajanlar: metformin, rapamisin, spermidin, lityum, akarboz, taurin; makrolidler (azitromisin/roksitromisin) vb. 16:22 – Biyobelirteç paneli (özet tablo): epigenetik saatler, telomer, β-galaktozidaz, NADH/mitokondri göstergeleri, GDF15, BDNF, vitamin/koenzim düzeyleri 19:46 – Klinik uygulamalar: telomer uzunluğu, mtDNA kopya sayısı, DNA metilasyon paterni; p16, β-galaktozidaz, sistatin C, CRP, β2-mikroglobulin 20:39 – Genetik check-up: ailesel kanser yatkınlığı, taşıyıcılık (prekonsepsiyon), nörodejeneratif risk, kardiyovasküler panel, beslenme/egzersiz genetiği 22:17 – Danışmanlıktan tedaviye: genetik bulguların klinik yönlendirmeye entegrasyonu; örnek hasta deneyimleri 23:40 – Kapanış: “20 yıl daha sağlıklı yaşamak için neleri göze alırdınız?”—etik ve klinik denge